صفحه اصلی | فرم درخواست / ثبت شکایات | پیش فاکتور | مدیریت پنل پیامکی | همکاری با ما | ورود / ثبت نام فانوشت

خط فقر کجاست؟




خط فقر کجاست؟





این در شرایطی است که به عقیده کارشناسان، تحولات اقتصادی ایران، مانند نرخ بالای تورم در سال‌های اخیر و همچنین تعمیق رکود و افزایش نرخ بیکاری در دو، سه‌سال اخیر اثر غیرقابل انکاری در افزایش شکاف طبقاتی و فقیرتر شدن دهک‌های پایین جامعه داشته است.

در این میان برخی گمانه‌ها حاکی از این است که ملاحظاتی برای اعلام خط فقر وجود دارد ازجمله اینکه شاخص خط فقر به‌عنوان پایه‌ای برای محاسبه دستمزد کارگران شناخته می‌شود که اعلام آن می‌تواند انتظار را برای درنظر گرفتن این شاخص در تعیین حداقل دستمزد، ایجاد کند. البته یک فعال کارگری دراین باره به خبرنگار ما می‌گوید این مسئله که حقوق باید بالاتر از خط فقر تعیین شود مدنظر ما نیست اما وقتی حقوق زیر خط فقر تعیین می‌شود دولت باید از کسانی که دستمزدشان کمتر از خط فقر است حمایت کند.

جای خالی انتشار گزارشی جامع از وضعیت فقر در حالی کاملا محسوس است که براساس آیین‌نامه مصوب سال۸۴، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به‌عنوان متولی تهیه گزارش از وضعیت فقر و رفاه اجتماعی کشور معرفی شده است اما آنگونه که پیش از این احمد میدری، معاون رفاه اجتماعی وزیر کار گفته بود: این کار از سال۸۴ تا پایان دولت دهم انجام نشده و بعد از آن نیز گرچه به‌گفته میدری «در دولت یازدهم هر سال این گزارش‌ها تهیه و برای مسئولان ارسال شده است»

اما هنوز هیچ گزارشی به‌صورت عمومی منتشر نشده است. در این بین تلاش خبرنگار ما در مکاتبه با مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت تعاون، ‌کار و رفاه اجتماعی برای گفت‌وگو با معاون رفاه اجتماعی وزیر کار بی‌نتیجه بود و امکان دریافت اطلاعات موثق و جدید از مقوله فقر مهیا نشد.

  • حداقل درآمد برای زندگی بالای خط فقر

بانک مرکزی تا سال۸۶ با اعلام حداقل درآمد مورد نیاز یک خانوار برای زندگی در محدوده بالای خط فقر، این شاخص را برای خانواده‌های شهری کشور اعلام می‌کرد که براساس آن به خانوارهایی که حداقل درآمد مورد نیاز را نداشتند فقیر اطلاق می‌شد. آخرین آمار رسمی در این بخش به سال۸۶ مربوط می‌شود که نشان می‌دهد در این سال خط فقر برای هر خانوار ۶۵۰هزار تومان بوده است که البته این شاخص عملا برای شناسایی دقیق طبقه فقیر کارایی نداشت و کارشناسان نیز آن‌را چندان معتبر نمی‌دانستند.

در دی‌ماه۹۳ نیز احمد میدری، معاون رفاه اجتماعی وزیر کار، در یک‌ گفت‌وگوی رادیویی گفته بود: «خط فقر در ایران به ازای هر نفر ۲۵۰هزار تومان است که به این ترتیب خط فقر برای یک خانوار ۴‌نفره یک میلیون و برای یک خانوار ۵ نفره یک میلیون و ۲۵۰ هزار تومان می‌شود که محاسبات نشان می‌دهد این رقم نسبت به وضعیت خانواده‌ها و شهرهای مختلف متفاوت است.»

این اظهارنظر درباره خط فقر که نخستین‌ اظهارنظر یک مقام دولتی در طول سال‌های بعد از سال۸۶ گذشته بوده است نیز مورد تأیید کارشناسان قرار نگرفت. این آمار در شرایطی منتشر شد که مرکز آمار ایران متوسط هزینه یک خانواده شهری در بهار۹۳ را یک میلیون و ۸۲۲ هزار تومان اعلام کرده بود و همچنین بسیاری از کارشناسان خط فقر را براساس آخرین محاسبات و با درنظر گرفتن نرخ تورم برای یک خانواده ۵‌نفره در شهر تهران حدود ۲میلیون ‌و ۳۰۰ هزار تومان اعلام کرده‌ بودند.

در آن زمان حسین راغفر، اقتصاددان و متخصص در مسائل فقر‌شناسی نیز در گفت‌وگویی با همشهری گفته بود: «محاسبات نشان می‌دهد که خط فقر در سال‌۹۳برای یک خانوار ۵نفره در برخی روستاها یک میلیون تومان است و در شهر تهران به ۲میلیون و ۵۰۰هزار تومان می‌رسد.»

  • دولت باید جسارت داشته باشد

یک فعال کارگری با تأکید بر لزوم تعریف خط فقر، می‌گوید: بخش زیادی از جامعه ایران به خانواده‌های کارگری و مشمولان قانون کار وابسته هستند که جمعیت آنها ۳‌برابر مستخدمان دولت است که درآمد‌شان از طریق شورای‌عالی کار و بخش خصوصی تعیین می‌شود و برای تعیین حقوق این جمعیت بزرگ، باید شاخص خط فقر مشخص باشد. حمیدرضا حاج اسماعیلی ادامه می‌دهد: ماده ۴۱قانون کار نیز ۲مولفه نرخ تورم و سبد معیشتی را برای تعیین دستمزد مشخص کرده است و گرچه هر سال کارگران و کارفرمایان برای تعیین سبد معیشتی تلاش می‌کنند اما این سبد اصلا قابل اتکا نیست و باید توسط سازمان‌های تخصصی و فنی و در قالب یک شاخص اقتصادی تحت عنوان خط فقر تهیه شود.

این فعال کارگری با تأکید براینکه دولت باید جسارت داشته باشد و به سازمان‌های مرتبط دستور بدهد خط فقر را تعریف کنند، می‌افزاید: در بحث حمایت از نیازمندان و محرومان باید معیار و مقیاس درستی در قالب خط فقر وجود داشته باشد که دولت و سازمان‌های تصمیم‌ساز، برای حمایت از قشر متوسط رو به پایین از آن استفاده کنند.

این کارشناس بازار کار می‌گوید: اینکه با تعریف خط فقر از شورای‌عالی کار بخواهیم حتما دستمزد را بالاتر از آن تعریف کند مدنظر ما نیست اما باید تلاش کنیم که به خط فقر نزدیک شویم چراکه اگر دستمزد مکفی یا متناسب با خط فقر پرداخت نکنیم آسیب‌ها دامن جامعه را می‌گیرد، به کارگاه‌ها هم سرایت می‌کند و روی تمام عوامل تولید تأثیر می‌گذارد. حاج اسماعیلی می‌گوید: وقتی دستمزد را زیر خط فقر تعیین کنیم براساس قانون اساسی دولت مکلف است از قشر ضعیف حمایت کند.

نمودار


دسامبر 5th, 2016 | تعداد بازدید/30 views | دسته بندی : تازه ها
محمود رضا مرادی مهرآبادی

محمود رضا مرادی مهرآبادی

از سال 1375 فعالیت خود را در حوزه رایانه و هنر آغاز کردم - مدرس فناوری اطلاعات و شاخه های هنری - http://moradiphoto.ir